1. ಪರಿಚಯ

ಶುದ್ಧ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮಾನವನ ಮೂಲಭೂತ ಅಗತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಸುರಕ್ಷಿತ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ, ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ, ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಭಾರತದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗಾಗಿ ದೂರದ ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ (Jal Jeevan Mission – JJM) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು.

ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೂ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಳದ ಮೂಲಕ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಕ ಕುಡಿಯುವ ನೀರನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಒದಗಿಸುವುದಾಗಿದೆ.

ಆರಂಭದಲ್ಲಿ 2024ರ ವೇಳೆಗೆ ಗುರಿ ಸಾಧಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು 2026ರಲ್ಲಿ ಪುನರ್‌ರಚಿಸಿ ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ 2.0 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2028ರವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ನಳದ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ನೀರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ದೊರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು, ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

2. ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗತಿಗಳು

ಅಂಶ ವಿವರ
ಯೋಜನೆಯ ಹೆಸರು ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ (Jal Jeevan Mission)
ಆರಂಭ 15 ಆಗಸ್ಟ್ 2019
ಆರಂಭಿಸಿದ ಸರ್ಕಾರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ
ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಚಿವಾಲಯ ಜಲ ಶಕ್ತಿ ಸಚಿವಾಲಯ
ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೂ ಮನೆಯ ನಳದ ಮೂಲಕ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು
ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ Functional Household Tap Connection (FHTC)
ಸೇವಾ ಮಾನದಂಡ ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ 55 ಲೀಟರ್ ನೀರು (55 LPCD)
JJM 2.0 ಅನುಮೋದನೆ 10 ಮಾರ್ಚ್ 2026
ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಅವಧಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2028ರವರೆಗೆ
JJM 2.0 ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚದ ಚೌಕಟ್ಟು ₹8.69 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ
ಕೇಂದ್ರದ ನೆರವು ₹3.59 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ
ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿ SDG 6 — ಶುದ್ಧ ನೀರು ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯ

3. ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ ಏಕೆ ಅಗತ್ಯವಾಯಿತು?

3.1 ಶುದ್ಧ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ

ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳು ಮನೆಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವುದು, ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಲ ಕಲುಷಿತವಾಗಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾಗಿವೆ. ಮನೆಯ ನಳದ ಮೂಲಕ ನೀರು ಒದಗಿಸುವುದು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

3.2 ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ

ಕಲುಷಿತ ನೀರಿನ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಅತಿಸಾರ ಸೇರಿದಂತೆ ನೀರಿನಿಂದ ಹರಡುವ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀರು ಒದಗಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ: ಮನೆಯಲ್ಲಿನ ನಳದ ಸಂಪರ್ಕವೊಂದೇ ನೀರು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಲ್ಲ. ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರತೆಯನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.

3.3 ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಹೊರೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು

ಅನೇಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಬಾಲಕಿಯರು ನೀರು ತರಲು ಗಣನೀಯ ಸಮಯ ವ್ಯಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ನೀರು ದೊರೆತರೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಉತ್ಪಾದಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ಲಭ್ಯವಾಗಬಹುದು.

3.4 ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮಾನತೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು

ಮರುಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಬರಪೀಡಿತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಅಗತ್ಯ.

3.5 ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ

ಸುರಕ್ಷಿತ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮನೆ, ಶಾಲೆ, ಅಂಗನವಾಡಿ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಕಾಪಾಡಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

4. ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್‌ನ ಉದ್ದೇಶಗಳು

ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್‌ನ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಕೇವಲ ನಳದ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಪ್ರಮಾಣ, ನಿರಂತರತೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯೂ ಇದರ ಭಾಗವಾಗಿವೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು

  1. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮನೆಯ ನಳದ ಸಂಪರ್ಕ (FHTC) ಒದಗಿಸುವುದು.
  2. ನಿಗದಿತ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸುವುದು.
  3. ಬರಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಮರುಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವ ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದು.
  4. ಶಾಲೆಗಳು, ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ನೀರಿನ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು.
  5. ನಳದ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವುದು.
  6. ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.
  7. ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
  8. ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಕಲುಷಿತ ನೀರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು.
  9. ನೀರು ಸರಬರಾಜು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು.
  10. ನೀರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಹಂಚಿಕೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು.

5. FHTC ಎಂದರೇನು?

FHTC — Functional Household Tap Connection ಎಂದರೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮನೆಯ ನಳದ ಸಂಪರ್ಕ.

ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಕುಟುಂಬದ ಮನೆಗೆ ಕೇವಲ ನಳವನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದಲ್ಲ. ಆ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೂಲಕ ನಿಗದಿತ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ನೀರು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಮುಖ್ಯ.

55 LPCD ಎಂದರೇನು?

LPCD — Litres Per Capita Per Day ಎಂದರೆ ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ದಿನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಬೇಕಾದ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಮಾನದಂಡ.

ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್‌ನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೇವಾ ಮಾನದಂಡವು ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ 55 ಲೀಟರ್ ನೀರನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಾಗಿದೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಐದು ಸದಸ್ಯರಿರುವ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಈ ಮಾನದಂಡದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟು 275 ಲೀಟರ್ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಬಹುದು.

ಆದರೆ ಈ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವು ಮಾನದಂಡವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಉದಾಹರಣೆಯಷ್ಟೇ; ನೈಜ ಪೂರೈಕೆ ನೀರಿನ ಮೂಲ, ಯೋಜನೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

6. ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕಗಳು

6.1 ಗ್ರಾಮೀಣ ನಳದ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಪ್ರತಿ ಮನೆಗೂ ನೀರು ತಲುಪಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್‌ಗಳು, ಸಂಗ್ರಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿತರಣಾ ಜಾಲಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು.

6.2 ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ

ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿರುವಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಾಯ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು.

6.3 ನೀರಿನ ಶುದ್ಧೀಕರಣ

ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಆರ್ಸೆನಿಕ್, ಫ್ಲೋರೈಡ್ ಅಥವಾ ಇತರ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು.

6.4 ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ

ನೀರಿನ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳು, ಕ್ಷೇತ್ರ ಪರೀಕ್ಷಾ ಕಿಟ್‌ಗಳು (Field Testing Kits — FTKs) ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.

6.5 ಬೂದು ನೀರಿನ ನಿರ್ವಹಣೆ

ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಸ್ನಾನ, ತೊಳೆಯುವಿಕೆ ಮುಂತಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೀರನ್ನು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು. ಇದನ್ನು Greywater Management ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

6.6 ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ

ಕೊಳಾಯಿ ಕೆಲಸ, ವಿದ್ಯುತ್ ನಿರ್ವಹಣೆ, ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ದುರಸ್ತಿ ಮುಂತಾದ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ತರಬೇತುಗೊಳಿಸುವುದು.

7. ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ 2.0 (JJM 2.0)

2026ರ ಮಾರ್ಚ್ 10ರಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್‌ನ ಪುನರ್‌ರಚನೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿತು. ಈ ಹೊಸ ಹಂತವು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2028ರವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ.

ಒಟ್ಟು ₹8.69 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ₹3.59 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಕೇಂದ್ರದ ನೆರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

JJM 2.0 ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ?

ಹಿಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮನೆಗಳಿಗೆ ನಳದ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಿದ ನಂತರವೂ ಕೆಲವು ಕಡೆ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ, ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಯ, ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯ ಸವಾಲುಗಳು ಎದುರಾಗಬಹುದು.

ಆದ್ದರಿಂದ JJM 2.0ಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ:

  • ನೀರಿನ ಸೇವೆಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ.
  • ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳ ಸುಸ್ಥಿರತೆ.
  • ಗ್ರಾಮಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ.
  • ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ.
  • ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ಮಾಲೀಕತ್ವ.
  • ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ನೀರಿನ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ Har Ghar Jal ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ.

JJM 2.0ಯ ಪ್ರಮುಖ ಸುಧಾರಣೆಗಳು

1. ಸುಜಲಂ ಭಾರತ್ (Sujalam Bharat)
ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮೂಲದಿಂದ ನಳದವರೆಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷೆಗೊಳಿಸಿ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಚೌಕಟ್ಟು.

2. ಜಲ್ ಅರ್ಪಣ್ (Jal Arpan)
ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಅಥವಾ ಗ್ರಾಮ ನೀರು ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಸಮಿತಿಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ.

3. ಜಲ್ ಸೇವಾ ಆಕಲನ (Jal Seva Aankalan)
ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಸೇವೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯದ ಅಭಿಪ್ರಾಯದೊಂದಿಗೆ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.

4. ಜಲ್ ಉತ್ಸವ್ (Jal Utsav)
ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸೇವೆಯ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ತೊಡಗಿಸುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ.

5. ಹಣಕಾಸಿನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ
ಯೋಜನೆವಾರು ಹಣ ಬಿಡುಗಡೆ, ವೆಚ್ಚದ ದಾಖಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು.

8. ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್‌ನ ಅನುಷ್ಠಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಈ ಯೋಜನೆಯ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಜೊತೆಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ, ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಹಕಾರ ಅಗತ್ಯ.

ನಾಲ್ಕು ಹಂತಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಹಂತ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ National Jal Jeevan Mission ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ನೀತಿ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ
ರಾಜ್ಯ State Water and Sanitation Mission ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನ
ಜಿಲ್ಲೆ District Water and Sanitation Mission ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಸಮನ್ವಯ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನ
ಗ್ರಾಮ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ, VWSC/Paani Samiti ಸ್ಥಳೀಯ ಯೋಜನೆ, ಸಮುದಾಯದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ

ಗ್ರಾಮ ನೀರು ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಸಮಿತಿ

VWSC — Village Water and Sanitation Committee ಅಥವಾ ಪಾನಿ ಸಮಿತಿ, ಗ್ರಾಮಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದರ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು, ಗ್ರಾಮ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುವುದು, ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಹಕರಿಸುವುದು ಸೇರಿವೆ.

ಗ್ರಾಮ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ (Village Action Plan — VAP)

ಪ್ರತಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿನ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯ, ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮೂಲಗಳು, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಗ್ರಾಮ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Har Ghar Jal ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ

ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮನೆಗಳಿಗೆ ನಳದ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನೀರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಲಭ್ಯವಿದೆಯೇ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೂ ನೀರು ದೊರೆಯುತ್ತಿದೆಯೇ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.

ಆದ್ದರಿಂದ ಕೆಳಗಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ನೆನಪಿಡಿ:

  • ನಳದ ಸಂಪರ್ಕ: ಮನೆಗೆ ನಳದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸಿರುವುದು.
  • ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಂಪರ್ಕ: ನಳದ ಮೂಲಕ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸೇವೆ ದೊರೆಯುವುದು.
  • Har Ghar Jal ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ: ನಿಗದಿತ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮವು ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದೆ ಎಂದು ದೃಢೀಕರಿಸುವುದು.

9. ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್‌ನ ಸಾಧನೆಗಳು

ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಯಾವ ದಿನಾಂಕದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಕೆಳಗಿನ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು 2026ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ.

9.1 ಗ್ರಾಮೀಣ ಮನೆಗಳಿಗೆ ನಳದ ಸಂಪರ್ಕ

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ 2026ರ ಆಗಸ್ಟ್ 14ರ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ:

ಸೂಚಕ ಅಂಕಿಅಂಶ
ಯೋಜನೆ ಆರಂಭದ ವೇಳೆಯ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳು 3.23 ಕೋಟಿ
ಆರಂಭದ ವೇಳೆಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಸುಮಾರು 16.72%
2026ರ ಆಗಸ್ಟ್ ವೇಳೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದ ಕುಟುಂಬಗಳು 15.91 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು
ಆ ವೇಳೆಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಸುಮಾರು 82.24%
ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಪಡೆದ ಕುಟುಂಬಗಳು 12.68 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು

ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮನೆಗಳಿಗೆ ನಳದ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

9.2 Har Ghar Jal ಪ್ರಗತಿ

2026ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ:

  • 188 ಜಿಲ್ಲೆಗಳು.
  • 1,090 ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳು.
  • 1.01 ಲಕ್ಷ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು.
  • 2.04 ಲಕ್ಷ ಗ್ರಾಮಗಳು.

ಈ ಘಟಕಗಳು Har Ghar Jal ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದವು ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ಎಚ್ಚರಿಕೆ: ಸಂಪರ್ಕದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು Har Ghar Jal ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಒಂದೇ ಸೂಚಕಗಳಲ್ಲ. ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸೂಚಕವನ್ನು ಕೇಳಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.

9.3 ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು

2026ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ:

  • 9.34 ಲಕ್ಷ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಳದ ನೀರಿನ ಸಂಪರ್ಕವಿತ್ತು; ಇದು ಸುಮಾರು 90.86%.
  • 9.73 ಲಕ್ಷ ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಳದ ನೀರಿನ ಸಂಪರ್ಕವಿತ್ತು; ಇದು ಸುಮಾರು 86.21%.

ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಗನವಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯ, ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ.

9.4 ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ

ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ಗುಣಮಟ್ಟ ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕ್ಷೇತ್ರ ಪರೀಕ್ಷಾ ಕಿಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳ ಮೂಲಕ ಕಲುಷಿತ ನೀರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನೀರಿನ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಸಮುದಾಯದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಬಲಗೊಳ್ಳಬಹುದು.

9.5 ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ

ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ನೀರು ದೊರೆಯುವುದರಿಂದ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಬೇಕಾಗುವ ಸಮಯ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಶ್ರಮ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಬಾಲಕಿಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಪ್ರಯೋಜನವು ಪೂರೈಕೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ದೊರೆಯುವುದರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

9.6 ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು

ನೀರಿನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣ, ಪೈಪ್‌ಲೈನ್ ಅಳವಡಿಕೆ, ದುರಸ್ತಿ, ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮುಂತಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಬಹುದು.

9.7 ನೀರಿನ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯತ್ತ ಗಮನ

ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು, ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣ, ಜಲಮೂಲಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮತ್ತು ಬೂದು ನೀರಿನ ಮರುಬಳಕೆ ಮುಂತಾದ ಕ್ರಮಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ನೀರಿನ ಭದ್ರತೆಗೆ ನೆರವಾಗಬಹುದು.

10. ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸವಾಲುಗಳು

10.1 ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳ ಕೊರತೆ

ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಲದ ಮಟ್ಟ ಕುಸಿಯುವುದು, ಬರಗಾಲ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬಹುದು.

10.2 ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ

ಆರ್ಸೆನಿಕ್, ಫ್ಲೋರೈಡ್, ಉಪ್ಪಿನಾಂಶ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳು ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಬಹುದು.

10.3 ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ದುರಸ್ತಿ

ಪೈಪ್‌ಲೈನ್ ಸೋರಿಕೆ, ಪಂಪ್‌ಗಳ ದೋಷ, ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯತ್ಯಯ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳ್ಳಬಹುದು.

10.4 ಹಣಕಾಸಿನ ಸುಸ್ಥಿರತೆ

ಯೋಜನೆಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ನಂತರವೂ ವಿದ್ಯುತ್, ದುರಸ್ತಿ, ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ನಿಯಮಿತ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಹಣ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಮರ್ಪಕ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಗತ್ಯ.

10.5 ಭೌಗೋಳಿಕ ಅಡೆತಡೆಗಳು

ಗುಡ್ಡಗಾಡು, ಅರಣ್ಯ, ಚದುರಿದ ವಸತಿಗಳು ಮತ್ತು ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ದುಬಾರಿ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿರಬಹುದು.

10.6 ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಸೇವೆಯ ನಡುವಿನ ಅಂತರ

ಒಂದು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಮನೆಗಳಿಗೂ ನಳದ ಸಂಪರ್ಕವಿದ್ದರೂ ನೀರು ಪ್ರತಿದಿನ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯೋಜನೆಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅಳೆಯಬಾರದು.

10.7 ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕೊರತೆ

ಗ್ರಾಮಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಯೋಜನೆಯ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಕುಗ್ಗಬಹುದು.

11. ಮುಂದಿನ ದಾರಿ (Way Forward)

ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್‌ನ ಗುರಿಗಳನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಲು ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳು ಮುಖ್ಯ:

  1. ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ: ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು, ಕೆರೆಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು.
  2. ಗುಣಮಟ್ಟ ಪರೀಕ್ಷೆ: ನೀರಿನ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತಿಳಿಸಬೇಕು.
  3. ಗ್ರಾಮಮಟ್ಟದ ನಿರ್ವಹಣೆ: ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಮತ್ತು VWSCಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ತರಬೇತಿ, ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ನೆರವು ಒದಗಿಸಬೇಕು.
  4. ಮಹಿಳೆಯರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ: ನೀರಿನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬೇಕು.
  5. ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ: ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆ, ದೂರುಗಳು, ದುರಸ್ತಿ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು.
  6. ಸೇವೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ: ನಳದ ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಜೊತೆಗೆ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ, ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ನಿಯಮಿತ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನೂ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಬೇಕು.
  7. ಸ್ಥಳೀಯ ನೀರಿನ ಯೋಜನೆ: ಪ್ರತಿ ಗ್ರಾಮದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು.
  8. ಇಲಾಖೆಗಳ ಸಮನ್ವಯ: ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ, ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ, ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಬೇಕು.

12. UPSC/KAS ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

  • ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ ಆರಂಭವಾದ ದಿನಾಂಕ: 15 ಆಗಸ್ಟ್ 2019.
  • ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಚಿವಾಲಯ: ಜಲ ಶಕ್ತಿ ಸಚಿವಾಲಯ.
  • ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿ: ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮನೆಯ ನಳದ ಸಂಪರ್ಕ.
  • FHTC: Functional Household Tap Connection.
  • 55 LPCD: ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ 55 ಲೀಟರ್ ನೀರು.
  • JJM 2.0 ಅನುಮೋದನೆ: 10 ಮಾರ್ಚ್ 2026.
  • ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಅವಧಿ: ಡಿಸೆಂಬರ್ 2028.
  • JJM 2.0 ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚದ ಚೌಕಟ್ಟು: ₹8.69 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ.
  • ಕೇಂದ್ರದ ನೆರವು: ₹3.59 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ.
  • Sujalam Bharat: ನೀರು ಸರಬರಾಜು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಕ್ಷೆಗೊಳಿಸುವಿಕೆ.
  • Jal Arpan: ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವುದು.
  • Jal Seva Aankalan: ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇವೆಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ.
  • SDG 6: ಶುದ್ಧ ನೀರು ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯ.
  • ನೀರಿನ ಸಂಪರ್ಕ, ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಪೂರೈಕೆ — ಈ ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನವಾದರೂ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂಶಗಳು.

13. ಅಧಿಕೃತ ಮೂಲಗಳು

ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಕೆಳಗಿನ ಅಧಿಕೃತ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ:

14. ಸಮಾರೋಪ

ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ ಭಾರತದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮನೆಮಟ್ಟದ ಸೇವೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ನಳದ ಸಂಪರ್ಕಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದು, ಶಾಲೆಗಳು, ಅಂಗನವಾಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ನೆರವಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ ಯೋಜನೆಯ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಯಶಸ್ಸು ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸುರಕ್ಷಿತ ನೀರು, ನಿಯಮಿತ ಪೂರೈಕೆ, ಸುಸ್ಥಿರ ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಜನರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ.

JJM 2.0ಯ ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆ ಎಂದರೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ನೀರಿನ ಭದ್ರತೆಯತ್ತ ಗಮನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವುದು. ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಂಡರೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರೋಗ್ಯ, ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬಹುದು.

15. ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು — 30 MCQs

🟢 ಸುಲಭ ಮಟ್ಟ: ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು 1–10

1. ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ ಯಾವ ದಿನ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು?

A) 26 ಜನವರಿ 2020
B) 15 ಆಗಸ್ಟ್ 2019
C) 2 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2018
D) 15 ಆಗಸ್ಟ್ 2021

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) 15 ಆಗಸ್ಟ್ 2019

ವಿವರಣೆ: ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ ಅನ್ನು 15 ಆಗಸ್ಟ್ 2019ರಂದು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಮನೆಯ ನಳದ ಮೂಲಕ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಒದಗಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ.

2. ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ ಯಾವ ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ?

A) ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯ
B) ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ
C) ಜಲ ಶಕ್ತಿ ಸಚಿವಾಲಯ
D) ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯ

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: C) ಜಲ ಶಕ್ತಿ ಸಚಿವಾಲಯ

ವಿವರಣೆ: ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ ಕೇಂದ್ರದ ಜಲ ಶಕ್ತಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಮುಖ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.

3. FHTCಯ ಪೂರ್ಣ ರೂಪ ಯಾವುದು?

A) Functional Household Tap Connection
B) Federal Household Treatment Centre
C) Fresh Household Tank Connection
D) Functional Hydrology Testing Council

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: A) Functional Household Tap Connection

ವಿವರಣೆ: FHTC ಎಂದರೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮನೆಯ ನಳದ ಸಂಪರ್ಕ. ಇದು ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸೇವಾ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದೆ.

4. ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್‌ನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೇವಾ ಮಾನದಂಡ ಎಷ್ಟು?

A) 20 LPCD
B) 40 LPCD
C) 55 LPCD
D) 100 LPCD

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: C) 55 LPCD

ವಿವರಣೆ: LPCD ಎಂದರೆ Litres Per Capita Per Day. ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್‌ನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೇವಾ ಮಾನದಂಡ ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ 55 ಲೀಟರ್.

5. JJM 2.0ಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಯಾವ ದಿನ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿತು?

A) 10 ಮಾರ್ಚ್ 2026
B) 15 ಆಗಸ್ಟ್ 2019
C) 26 ಜನವರಿ 2025
D) 2 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2024

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: A) 10 ಮಾರ್ಚ್ 2026

ವಿವರಣೆ: ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು 10 ಮಾರ್ಚ್ 2026ರಂದು ಯೋಜನೆಯ ಪುನರ್‌ರಚನೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿತು.

6. JJM 2.0 ಅನ್ನು ಯಾವ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ?

A) ಮಾರ್ಚ್ 2027
B) ಡಿಸೆಂಬರ್ 2028
C) ಮಾರ್ಚ್ 2030
D) ಡಿಸೆಂಬರ್ 2035

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) ಡಿಸೆಂಬರ್ 2028

ವಿವರಣೆ: 2026ರ ಅನುಮೋದನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ ಅನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2028ರವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.

7. SDG 6 ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ?

A) ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ
B) ಹವಾಮಾನ ಕ್ರಮ
C) ಶುದ್ಧ ನೀರು ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯ
D) ಸುಸ್ಥಿರ ನಗರಗಳು

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: C) ಶುದ್ಧ ನೀರು ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯ

ವಿವರಣೆ: ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿ 6 ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನೀರು ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯದ ಲಭ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಸುಸ್ಥಿರ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

8. ಗ್ರಾಮಮಟ್ಟದ ನೀರು ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಏನೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ?

A) NITI ಸಮಿತಿ
B) VWSC ಅಥವಾ ಪಾನಿ ಸಮಿತಿ
C) ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗ
D) ಕೇಂದ್ರ ಜಲ ಆಯೋಗ

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) VWSC ಅಥವಾ ಪಾನಿ ಸಮಿತಿ

ವಿವರಣೆ: Village Water and Sanitation Committee ಗ್ರಾಮಮಟ್ಟದ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಯೋಜನೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಸಹಕರಿಸುತ್ತದೆ.

9. JJM 2.0ಯಲ್ಲಿ Sujalam Bharatನ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವೇನು?

A) ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ರಫ್ತು
B) ನೀರು ಸರಬರಾಜು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಡಿಜಿಟಲ್ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಕ್ಷೆಗೊಳಿಸುವಿಕೆ
C) ನಗರ ಮೆಟ್ರೋ ಯೋಜನೆ
D) ಶಾಲಾ ಪಠ್ಯಕ್ರಮ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) ನೀರು ಸರಬರಾಜು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಡಿಜಿಟಲ್ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಕ್ಷೆಗೊಳಿಸುವಿಕೆ

ವಿವರಣೆ: Sujalam Bharat ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ನೀರಿನ ಮೂಲದಿಂದ ನಳದವರೆಗಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿ ನಕ್ಷೆಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವಿದೆ.

10. ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ಯಾರು?

A) ನಗರ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮಾತ್ರ
B) ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳು
C) ವಿದೇಶಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರು
D) ಬಂದರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳು

ವಿವರಣೆ: ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಕ ಕುಡಿಯುವ ನೀರನ್ನು ಮನೆಯ ನಳದ ಮೂಲಕ ಒದಗಿಸುವುದು ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

🟡 ಮಧ್ಯಮ ಮಟ್ಟ: ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು 11–20

11. ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ:

  1. ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ನಳದ ನೀರಿನ ಸಂಪರ್ಕ ಒದಗಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.
  2. ಈ ಯೋಜನೆಯು ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
  3. ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಕೇವಲ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ.

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿ:

A) 1 ಮಾತ್ರ
B) 1 ಮತ್ತು 2 ಮಾತ್ರ
C) 2 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ
D) 1, 2 ಮತ್ತು 3

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) 1 ಮತ್ತು 2 ಮಾತ್ರ

ವಿವರಣೆ: ಯೋಜನೆಯು ನಳದ ಸಂಪರ್ಕದ ಜೊತೆಗೆ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಮೂಲಗಳ ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೂರನೇ ಹೇಳಿಕೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.

12. Greywater Management ಎಂದರೇನು?

A) ಸಮುದ್ರದ ನೀರನ್ನು ಉಪ್ಪುರಹಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಮಾತ್ರ
B) ಮನೆಯ ಬಳಕೆಯ ನಂತರ ಹೊರಬರುವ ಕೆಲವು ನೀರನ್ನು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವುದು
C) ಮಳೆನೀರನ್ನು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಬಿಡುವುದು
D) ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗೆ ಬಣ್ಣ ಸೇರಿಸುವುದು

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) ಮನೆಯ ಬಳಕೆಯ ನಂತರ ಹೊರಬರುವ ಕೆಲವು ನೀರನ್ನು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವುದು

ವಿವರಣೆ: ಬೂದು ನೀರಿನ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ನೀರಿನ ಮರುಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ನೀರಿನ ಸುಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು.

13. Field Testing Kits (FTKs) ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತವೆ?

A) ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕ್ಷೇತ್ರಮಟ್ಟದ ಪರೀಕ್ಷೆ
B) ಭೂಮಿಯ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಪರಿಶೀಲನೆ
C) ಕೃಷಿ ಬೆಲೆ ನಿರ್ಧಾರ
D) ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: A) ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕ್ಷೇತ್ರಮಟ್ಟದ ಪರೀಕ್ಷೆ

ವಿವರಣೆ: FTKs ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ನೀರಿನ ಕೆಲವು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಪರೀಕ್ಷೆಯೂ ಮುಖ್ಯ.

14. ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ?

A) ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನೀರಿನ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪಾತ್ರವಿಲ್ಲ
B) ನೀರಿನ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು
C) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಗರಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲು
D) ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲು

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) ನೀರಿನ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು

ವಿವರಣೆ: ಮಹಿಳೆಯರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬಹುದು.

15. Har Ghar Jal ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಸರಿಯಾದ ಹೇಳಿಕೆ ಯಾವುದು?

A) ನಳ ಅಳವಡಿಸಿದರೆ ಯಾವುದೇ ಪರಿಶೀಲನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
B) ಇದು ಕೇವಲ ನಗರಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
C) ನಿಗದಿತ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮವು ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದೆ ಎಂದು ದೃಢೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
D) ಇದು ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸದ ರಸ್ತೆ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: C) ನಿಗದಿತ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮವು ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದೆ ಎಂದು ದೃಢೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿವರಣೆ: Har Ghar Jal ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣವು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿನ ನಳದ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪರಿಶೀಲನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಸಂಪರ್ಕದ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣವನ್ನು ಒಂದೇ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಾರದು.

16. ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್‌ನ ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯ ಕ್ರಮ ಯಾವುದು?

A) ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು
B) ಅಂತರ್ಜಲದ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆ
C) ಜಲಮೂಲಗಳ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ
D) ಕಲುಷಿತ ನೀರನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದೆ ಪೂರೈಸುವುದು

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: A) ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು

ವಿವರಣೆ: ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣವು ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ನೆರವಾಗಬಹುದು.

17. Jal Arpan ಎಂಬ ಸುಧಾರಣೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಯಾವುದು?

A) ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವುದು
B) ಎಲ್ಲ ನೀರಿನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದು
C) ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವುದು
D) ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಬದಲಿಗೆ ಬಾಟಲಿ ನೀರನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವುದು

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: A) ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವುದು

ವಿವರಣೆ: Jal Arpan ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮಮಟ್ಟದ ಸಮಿತಿಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ.

18. ಕೆಳಗಿನವುಗಳಲ್ಲಿ JJM 2.0ಯ ಪ್ರಮುಖ ಗಮನ ಯಾವುದು?

A) ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾತ್ರ
B) ಸೇವೆಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ, ಮೂಲಗಳ ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ನಿರ್ವಹಣೆ
C) ಗ್ರಾಮೀಣ ನೀರಿನ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವುದು
D) ಕೇವಲ ನಗರ ಒಳಚರಂಡಿ ನಿರ್ಮಾಣ

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) ಸೇವೆಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ, ಮೂಲಗಳ ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ನಿರ್ವಹಣೆ

ವಿವರಣೆ: JJM 2.0ಯು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಜೊತೆಗೆ ನಿರಂತರ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ.

19. LPCDಯ ಸರಿಯಾದ ವಿಸ್ತರಣೆ ಯಾವುದು?

A) Litres Per Capita Per Day
B) Local Pipeline Construction Division
C) Long-term Public Conservation Department
D) Litres Per Canal Distribution

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: A) Litres Per Capita Per Day

ವಿವರಣೆ: LPCD ಎಂದರೆ ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಮಾನದಂಡ.

20. ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಯೋಜನೆಯ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಯಾವುದು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ?

A) ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು
B) ನೀರಿನ ಮೂಲ, ಗುಣಮಟ್ಟ, ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಗೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಗಮನ ನೀಡುವುದು
C) ನೀರಿನ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು
D) ಗ್ರಾಮಮಟ್ಟದ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದು

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) ನೀರಿನ ಮೂಲ, ಗುಣಮಟ್ಟ, ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಗೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಗಮನ ನೀಡುವುದು

ವಿವರಣೆ: ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಆರಂಭಿಕ ಹಂತ. ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ, ನಿರಂತರ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಫಲಿತಾಂಶ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

🔴 ಕಠಿಣ ಮಟ್ಟ: ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು 21–30

21. ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ:

  1. JJM 2.0ಯ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚದ ಚೌಕಟ್ಟು ₹8.69 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ.
  2. ಅದರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರದ ನೆರವು ₹3.59 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ.
  3. JJM 2.0 ಅನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ 2026ರಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿಸಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2028ರವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ:

A) 1 ಮಾತ್ರ
B) 1 ಮತ್ತು 2 ಮಾತ್ರ
C) 2 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ
D) 1, 2 ಮತ್ತು 3

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: D) 1, 2 ಮತ್ತು 3

ವಿವರಣೆ: ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ 10 ಮಾರ್ಚ್ 2026ರ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಮೂರು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

22. ಒಂದು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಮನೆಗಳಿಗೂ ನಳದ ಸಂಪರ್ಕವಿದೆ. ಆದರೆ ವಾರಕ್ಕೆ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ನೀರು ಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಯಾವುದು?

A) ಸಂಪರ್ಕವಿದ್ದರೆ ಯೋಜನೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ.
B) ನಳದ ಸಂಪರ್ಕವಿರುವುದರಿಂದ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪರೀಕ್ಷೆ ಅನಗತ್ಯ.
C) ಸಂಪರ್ಕದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯೂ ಅಗತ್ಯ.
D) ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ.

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: C) ಸಂಪರ್ಕದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯೂ ಅಗತ್ಯ.

ವಿವರಣೆ: JJM 2.0ಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕದ ಜೊತೆಗೆ ನಿರಂತರ ಸೇವೆ, ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಮೂಲಗಳ ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಸೇರಿವೆ.

23. ಕೆಳಗಿನ ಜೋಡಿಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ:

  1. Sujalam Bharat — ಡಿಜಿಟಲ್ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನೀರು ಸರಬರಾಜು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಕ್ಷೆಗೊಳಿಸುವಿಕೆ
  2. Jal Arpan — ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಯೋಜನೆಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಹಸ್ತಾಂತರ
  3. Jal Seva Aankalan — ಸಮುದಾಯದ ಅಭಿಪ್ರಾಯದೊಂದಿಗೆ ಸೇವೆಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ:

A) 1 ಮಾತ್ರ
B) 1 ಮತ್ತು 2 ಮಾತ್ರ
C) 2 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ
D) 1, 2 ಮತ್ತು 3

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: D) 1, 2 ಮತ್ತು 3

ವಿವರಣೆ: ಈ ಮೂರೂ JJM 2.0ಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಸುಧಾರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಅವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಹಸ್ತಾಂತರ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ.

24. ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳ ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಯಾವುದು ಸರಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ?

A) ನೀರಿನ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಿದ ನಂತರ ಮೂಲಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಅನಗತ್ಯ.
B) ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು, ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣ ಮತ್ತು ಜಲಮೂಲಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಪೂರೈಕೆಯ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಗೆ ನೆರವಾಗಬಹುದು.
C) ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ನಗರಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮುಖ್ಯ.
D) ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೂ ಮೂಲಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ.

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು, ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣ ಮತ್ತು ಜಲಮೂಲಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಪೂರೈಕೆಯ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಗೆ ನೆರವಾಗಬಹುದು.

ವಿವರಣೆ: ಸುಸ್ಥಿರ ಮೂಲಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್ ಮತ್ತು ನಳದ ಸಂಪರ್ಕಗಳಿದ್ದರೂ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳ್ಳಬಹುದು.

25. ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣದ ಸಂಬಂಧದ ಕುರಿತು ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ:

  1. ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ನೀರು ದೊರೆಯುವುದರಿಂದ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸಮಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.
  2. ಇದರಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಮಯ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
  3. ಈ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ನೀರಿನ ನಿಯಮಿತ ಪೂರೈಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿಲ್ಲ.

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ:

A) 1 ಮಾತ್ರ
B) 1 ಮತ್ತು 2 ಮಾತ್ರ
C) 2 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ
D) 1, 2 ಮತ್ತು 3

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) 1 ಮತ್ತು 2 ಮಾತ್ರ

ವಿವರಣೆ: ಮನೆಯಲ್ಲಿನ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆಯು ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಬಾಲಕಿಯರ ಸಮಯದ ಹೊರೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಮೂರನೇ ಹೇಳಿಕೆ ತಪ್ಪು, ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರಯೋಜನವು ಪೂರೈಕೆಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯ ಮೇಲೂ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

26. ಒಂದು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಫ್ಲೋರೈಡ್ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮ ಯಾವುದು?

A) ಪರೀಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದೆ ನೀರನ್ನು ವಿತರಿಸುವುದು
B) ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್ ಮಾತ್ರ ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು
C) ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಅಥವಾ ಪರ್ಯಾಯ ಮೂಲದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುವುದು
D) ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ನೀರಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮುಚ್ಚುವುದು

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: C) ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಅಥವಾ ಪರ್ಯಾಯ ಮೂಲದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುವುದು

ವಿವರಣೆ: ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆ ಆಧಾರಿತ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಹಾರ ಅಗತ್ಯ. ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಸುರಕ್ಷಿತ ನೀರನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

27. ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು JJM 2.0ಯಲ್ಲಿ ಬಲಪಡಿಸುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಯೋಜನ ಯಾವುದು?

A) ಸ್ಥಳೀಯ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು
B) ಕೇಂದ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವುದು
C) ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು
D) ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: A) ಸ್ಥಳೀಯ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು

ವಿವರಣೆ: ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದರಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಪರಿಹರಿಸುವುದು ಸುಲಭವಾಗಬಹುದು.

28. ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್‌ನ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಯಾವ ಸೂಚಕಗಳ ಗುಂಪು ಅತ್ಯಂತ ಸಮಗ್ರವಾಗಿದೆ?

A) ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್ ಉದ್ದ ಮಾತ್ರ
B) ಒಟ್ಟು ನಳಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ
C) ಸಂಪರ್ಕಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ, ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಪೂರೈಕೆಯ ನಿಯಮಿತತೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
D) ಯೋಜನೆಯ ಜಾಹೀರಾತುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: C) ಸಂಪರ್ಕಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ, ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಪೂರೈಕೆಯ ನಿಯಮಿತತೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ವಿವರಣೆ: ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವು ಮುಖ್ಯವಾದರೂ ಅಂತಿಮ ಫಲಿತಾಂಶವೆಂದರೆ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ನೀರು ಲಭ್ಯವಾಗುವುದು.

29. ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್‌ನ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು SDG 6 ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಸರಿಯಾದ ಹೇಳಿಕೆ ಯಾವುದು?

A) ಎರಡಕ್ಕೂ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆಯೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ.
B) JJM ಗ್ರಾಮೀಣ ಮನೆಗಳಿಗೆ ನಳದ ನೀರನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಶುದ್ಧ ನೀರಿನ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಲಭ್ಯತೆಯ ಗುರಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬಹುದು.
C) SDG 6 ಕೇವಲ ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.
D) JJM ಕೇವಲ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) JJM ಗ್ರಾಮೀಣ ಮನೆಗಳಿಗೆ ನಳದ ನೀರನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಶುದ್ಧ ನೀರಿನ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಲಭ್ಯತೆಯ ಗುರಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬಹುದು.

ವಿವರಣೆ: SDG 6 ಶುದ್ಧ ನೀರು ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ನೀರನ್ನು ಒದಗಿಸುವ JJM ಈ ಗುರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

30. ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ:

  1. JJM 2.0ಯಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
  2. ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳ ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ.
  3. ನಳದ ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರವೇ ನೀರಿನ ಸೇವೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ:

A) 1 ಮಾತ್ರ
B) 1 ಮತ್ತು 2 ಮಾತ್ರ
C) 2 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ
D) 1, 2 ಮತ್ತು 3

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) 1 ಮತ್ತು 2 ಮಾತ್ರ

ವಿವರಣೆ: ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಮೂಲಗಳ ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ನಿರ್ವಹಣೆ JJM 2.0ಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು. ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದೇ ಸೇವೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವುದಿಲ್ಲ.