ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ (Jammu & Kashmir) ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಪಯಣವು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಮತ್ತು ಚರ್ಚಿತ ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

Article 370 ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರಕ್ಕೆ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ವಿಶೇಷ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿತ್ತು. 2019ರಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆ ತರಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ವಿಧಾನಸಭಾ ಚರ್ಚೆಯ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ.

ಇದರಿಂದ J&Kಯ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಪಯಣವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು 1947ರ ವಿಲೀನ, Article 370, Delhi Agreement 1952, Article 35A, 2019ರ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು 2023ರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯ.

🏛️ Article 370 ಎಂದರೇನು?

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ Article 370 ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿತ್ತು.

ಮೂಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಂಸತ್ತಿನ ಶಾಸನಾಧಿಕಾರವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿತ್ತು:

• Defence – ರಕ್ಷಣೆ

• Foreign Affairs – ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳು

• Communications – ಸಂಪರ್ಕ

ಈ ವಿಷಯಗಳು Instrument of Accessionನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು.

ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂವಿಧಾನವೂ ಇತ್ತು.

ಹೀಗಾಗಿ Article 370 ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿರದೆ, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಒಕ್ಕೂಟದ ನಡುವಿನ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕೂಡ Article 370 ಅನ್ನು asymmetric federalismನ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದೆ.

📜 Article 370 ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು?

1947: ವಿಲೀನದ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಆಡಳಿತಗಾರರಾಗಿದ್ದ ಮಹಾರಾಜ ಹರಿಸಿಂಗ್ ಅವರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರು.

1947ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಿಂದ ಬಂದ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪಡೆಗಳು ಕಾಶ್ಮೀರದತ್ತ ಮುಂದುವರಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಗಂಭೀರವಾಯಿತು.

ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಜ ಹರಿಸಿಂಗ್ ಅವರು 26 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1947ರಂದು Instrument of Accessionಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಇದರ ನಂತರ ಭಾರತೀಯ ಪಡೆಗಳು ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು.

🌐 ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪಾತ್ರ

ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಭಾರತವು ಜನವರಿ 1948ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿ (UN Security Council) ಮುಂದೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.

ನಂತರ United Nations Commission for India and Pakistan (UNCIP) ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸಿತು.

UN Security Council Resolution 47 ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳು ಸೈನಿಕೀಕರಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದ್ದು, ನಂತರ ಜನರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು plebiscite ನಡೆಸುವ ವಿಚಾರವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಅಗತ್ಯವಾದ demilitarisation ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳದ ಕಾರಣ, ಆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಂದುವರಿಯಲಿಲ್ಲ.

📅 17 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1949: Article 370ರ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಅಳವಡಿಕೆ

Article 370 ಅನ್ನು 17 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1949ರಂದು ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು.

ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ N. Gopalaswami Ayyangar ಅವರು ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಸಿದ್ಧವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದರು.

ಅಂದಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ:

• J&K ಸಂಘರ್ಷದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು;

• ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿಚಾರ ಇನ್ನೂ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿತ್ತು;

• ರಾಜ್ಯದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಭಾರತೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಹೊರಗಿದ್ದವು.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ Article 370ರ ವಿಶೇಷ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.

🏠 Article 370 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು

Article 370ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರಕ್ಕೆ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಕೆಲವು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಇದ್ದವು.

ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ:

• ತನ್ನದೇ ಆದ J&K Constitution ಇತ್ತು.

• ಕೇಂದ್ರದ ಕಾನೂನುಗಳ ಅನ್ವಯಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ವಿಧಾನಗಳಿದ್ದವು.

• ಹೊರಗಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ permit ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇತ್ತು.

• ಭೂಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಶೇಷ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿದ್ದವು.

🤝 Delhi Agreement, 1952

Article 370ರ ನಂತರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಸರ್ಕಾರದ ನಡುವಿನ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲು Delhi Agreement, 1952 ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿತು.

ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ:

⚖️ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್

ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರವು Supreme Court of Indiaಯ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು.

🇮🇳 ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜ

ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಧ್ವಜವೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು.

🚨 ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ

Article 352 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ಅಶಾಂತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ Emergency ಘೋಷಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಸಮ್ಮತಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿತ್ತು.

📌 Article 35A ಎಂದರೇನು?

Article 35A ಅನ್ನು 1954ರ Presidential Order ಮೂಲಕ Article 370ರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.

ಇದು ಸಂವಿಧಾನದ ಅಧಿಕೃತ ಪಠ್ಯಕ್ಕೆ Appendix 1 ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.

Article 35A, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ “Permanent Residents” ಯಾರು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿತ್ತು.

ಅಂತಹ permanent residentsಗೆ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ:

• ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುವ ಹಕ್ಕು

• ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಕ್ಕುಗಳು

• ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ

ಮುಂತಾದವು ಸೇರಿದ್ದವು.

🔄 5 ಆಗಸ್ಟ್ 2019: Article 370ರಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆ

5 ಆಗಸ್ಟ್ 2019ರಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು Constitution (Application to Jammu and Kashmir) Order, 2019 ಹೊರಡಿಸಿತು.

ಇದು 1954ರ ಹಿಂದಿನ Presidential Order ಅನ್ನು ಬದಲಿಸಿತು.

ಈ ಕ್ರಮದ ನಂತರ:

• Article 370ರ ಹಿಂದಿನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆ ಉಂಟಾಯಿತು.

• ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂವಿಧಾನ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು.

• ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಎಲ್ಲಾ provisionsಗಳನ್ನು J&Kಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ Jammu and Kashmir Reorganisation Act, 2019 ಮೂಲಕ ಹಿಂದಿನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಎರಡು Union Territoriesಗಳಾಗಿ ಪುನರ್‌ರಚಿಸಲಾಯಿತು:

Jammu & Kashmir ಮತ್ತು Ladakh.

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ 2023ರ ತೀರ್ಪು ಕೂಡ ಈ 2019ರ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು Reorganisation Act ಕುರಿತ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು.

⚖️ Article 370 ರದ್ದುಪಡಿಸುವ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಿಧಾನ

2019ರ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ Article 370ರ Clause 3 ಪ್ರಮುಖವಾಗಿತ್ತು.

ಈ ವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗೆ Article 370 ಅನ್ನು inoperative ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರವಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ **“Constituent Assembly of the State”**ಯ ಶಿಫಾರಸು ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು.

ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾಯಿತು.

ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ Constituent Assembly ಈಗಾಗಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ.

ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ Article 370ರ Clause 1 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು Article 367ರಲ್ಲಿ “Constituent Assembly of the State” ಎಂಬ ಪದಪ್ರಯೋಗವನ್ನು “Legislative Assembly of the State” ಎಂದು ಬದಲಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ J&K ವಿಧಾನಸಭೆ ಅಮಾನತುಗೊಂಡಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ President’s Rule ಜಾರಿಯಲ್ಲಿತ್ತು.

ನಂತರ ಸಂಬಂಧಿತ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ Legislative Assemblyಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ರಾಜ್ಯಪಾಲರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಯಿತು.

ಈ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಕ್ರಮವೇ Article 370ರ 2019ರ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

⚖️ 2023ರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು

Article 370ರ 2019ರ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿಗಳು ಸಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.

11 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2023ರಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು.

ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ Article 370 ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಭಾರತೀಯ ಒಕ್ಕೂಟದೊಂದಿಗೆ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಶೇಷ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿತು.

ನ್ಯಾಯಾಲಯ Article 370 ಅನ್ನು asymmetric federalismನ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿತು ಮತ್ತು J&K ಜನರಿಗೆ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳ ಜನರಿಗಿಂತ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ “internal sovereignty” ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ 2019ರ Article 370 ಸಂಬಂಧಿತ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮಾನ್ಯಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು Ladakh ಅನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ Union Territory ಆಗಿ ರಚಿಸುವುದನ್ನೂ ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು.

🏛️ 2026: ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ ಬೇಡಿಕೆ

Article 370ರ 2019ರ ಬದಲಾವಣೆಯ ನಂತರ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರವು Union Territory ಆಗಿದೆ.

2026ರಲ್ಲಿ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ (Full Statehood) ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.

28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರಂದು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ Omar Abdullah ಅವರು ಪೂರ್ಣ ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸುವ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಅದು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.

ಈ ನಿರ್ಣಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸದಸ್ಯರು ಹಿಂದಿನ Article 370 ಮತ್ತು Article 35Aಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವಂತೆ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಆ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಲಿಲ್ಲ/ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಎಂಬ ವರದಿಗಳಿವೆ.

ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ವಿಧಾನಸಭೆಯ ನಿರ್ಣಯವು ಸ್ವತಃ Article 370 ಅಥವಾ Article 35A ಅನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಸ್ವತಃ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದೆ ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಾಜಕೀಯ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ.

🔍 Article 370 ಮತ್ತು Statehood Demand: ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಏನು?

ಈ ಎರಡು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು.

🧭 J&Kಯ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಪಯಣ – ಒಂದು ನೋಟದಲ್ಲಿ

1947 → Instrument of Accession

⬇️

1948 → UN Security Councilನಲ್ಲಿ ವಿಚಾರ

⬇️

1949 → Article 370 ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಕೆ

⬇️

1952 → Delhi Agreement

⬇️

1954 → Article 35A Presidential Order ಮೂಲಕ ಸೇರಿಕೆ

⬇️

2019 → Article 370ರ ಹಿಂದಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆ + J&K Reorganisation

⬇️

2023 → Supreme Court Article 370 ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪು

⬇️

2026 → J&K Assemblyಯಲ್ಲಿ Full Statehood ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ನಿರ್ಣಯ

🎯 UPSC/KAS ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

🔹 Article 370

Jammu & Kashmirಗೆ ವಿಶೇಷ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದ ವಿಧಿ.

🔹 Instrument of Accession

1947ರಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಜ ಹರಿಸಿಂಗ್ ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳಲು ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಮುಖ ದಾಖಲೆ.

🔹 ಮೂಲ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳು

Defence + Foreign Affairs + Communications

🔹 Article 35A

1954ರ Presidential Order ಮೂಲಕ Article 370ರ ಅಧಿಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾದ provision.

🔹 2019

Article 370ರ ಹಿಂದಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು Jammu & Kashmir Reorganisation Act, 2019.

🔹 2023

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ Article 370 ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು.

🔹 2026

J&K ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ Full Statehood ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ನಿರ್ಣಯ ಅಂಗೀಕಾರ.

🧠 Quick Revision

1947 → Accession

1949 → Article 370

1952 → Delhi Agreement

1954 → Article 35A

2019 → Article 370ರ ಹಿಂದಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ + Reorganisation

2023 → Supreme Court Judgment

2026 → Statehood Resolution

⭐ ಒಂದು ಸಾಲಿನ ಪರೀಕ್ಷಾ ಟಿಪ್ಪಣಿ

ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಪಯಣವು 1947ರ Instrument of Accessionನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, Article 370 ಮತ್ತು 35Aರ ವಿಶೇಷ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, 2019ರ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆ ಹಾಗೂ 2023ರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿನ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿದ್ದು, 2026ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ ಬೇಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿದೆ.

ಮೂಲ: Vajiram & Ravi Current Affairs, Article 370: From J&K Special Status to Statehood Demand, 30 September 2026. ಪ್ರಸ್ತುತ 2026ರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಸಂಬಂಧಿತ ವರದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿದೆ.