ಹೃದಯ ಕಾಯಿಲೆ ಅಥವಾ ಹೃದಯಾಘಾತವು ಯಾವುದೇ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ಹಠಾತ್ತನೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಂಬಿಕೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ದೇಹವು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಕೆಲವು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ನೀಡಬಹುದು. ಮುಖ, ಕೈಬೆರಳುಗಳು, ಕಾಲುಬೆರಳುಗಳು, ಉಗುರುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಹೃದಯ ಅಥವಾ ರಕ್ತನಾಳಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಸೂಚನೆಯಾಗಿರಬಹುದು.
ಆದರೆ ಇಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಹೃದಯ ಕಾಯಿಲೆಯೇ ಇದೆ ಎಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೂ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ಹೃದಯ ಕಾಯಿಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಂಶಗಳು
ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳು ಹೃದಯ ಕಾಯಿಲೆಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು:
- ಮಧುಮೇಹ
- ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ
- ಅಧಿಕ ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾಲ್
- ಅಧಿಕ ತೂಕ ಅಥವಾ ಬೊಜ್ಜು
- ಧೂಮಪಾನ
- ಅತಿಯಾದ ಮದ್ಯಪಾನ
- ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಕೊರತೆ
- ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ
- ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಹೃದಯ ಕಾಯಿಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ
- ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆಯ ಕೊರತೆ
ಈ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಂಶಗಳಿರುವವರು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ, ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾಲ್ ಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಉತ್ತಮ.
1. ಕೈಬೆರಳುಗಳಲ್ಲಿ ನೋವಿನ ಗಂಟುಗಳು
ಕೈಬೆರಳುಗಳು ಅಥವಾ ಕಾಲುಬೆರಳುಗಳಲ್ಲಿ ನೋವು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಣ್ಣ ಗಂಟುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಡೋಕಾರ್ಡಿಟಿಸ್ ಎಂಬ ಹೃದಯದ ಒಳಪದರದ ಸೋಂಕಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರಬಹುದು.
ಈ ರೀತಿಯ ಗಂಟುಗಳು ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳು ಅಥವಾ ಕೆಲವು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ನಂತರ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಜ್ವರ, ದೌರ್ಬಲ್ಯ, ಹೃದಯ ಬಡಿತ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆಗಳೂ ಜೊತೆಯಾಗಿರಬಹುದು.
ಇಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ ಸ್ವಯಂ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೆ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು. ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಸೋಂಕು ದೃಢಪಟ್ಟರೆ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಆ್ಯಂಟಿಬಯಾಟಿಕ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
2. ತುಟಿಗಳು ಒಣಗಿ ಬಿರುಕು ಬಿಡುವುದು
ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಜ್ವರ, ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ದದ್ದುಗಳು, ಕಣ್ಣುಗಳು ಕೆಂಪಾಗುವುದು ಮತ್ತು ತುಟಿಗಳು ಅತಿಯಾಗಿ ಒಣಗಿ ಬಿರುಕು ಬಿಡುವುದು ಕಂಡುಬಂದರೆ ಕವಾಸಕಿ ಕಾಯಿಲೆ ಬಗ್ಗೆ ವೈದ್ಯರು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು.
ಕವಾಸಕಿ ಕಾಯಿಲೆ ದೇಹದ ರಕ್ತನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಉರಿಯೂತ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಇಲ್ಲದೆ ಕೆಲವು ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾದಂತೆ ಕಂಡರೂ, ಕಾಯಿಲೆಯ ಪರಿಣಾಮ ಹೃದಯದ ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಮೇಲೆ ಉಳಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ ತಕ್ಷಣ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ಪಡೆಯಬೇಕು:
- ಹಲವು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಜ್ವರ
- ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳು
- ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ದದ್ದುಗಳು
- ತುಟಿಗಳು ಬಿರುಕು ಬಿಡುವುದು
- ನಾಲಿಗೆ ಕೆಂಪಾಗುವುದು
- ಕೈ ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಊತ
- ಕುತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿನ ಗ್ರಂಥಿಗಳ ಊತ
3. ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ಬಾಗಿರುವ ಉಗುರುಗಳು
ಉಗುರುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ಬಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಬೆರಳ ತುದಿಗಳು ದಪ್ಪವಾಗುವುದು clubbing ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಇದು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ:
- ಹೃದಯದ ಸೋಂಕು
- ಕೆಲವು ಜನ್ಮಜಾತ ಹೃದಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು
- ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕಾಯಿಲೆಗಳು
- ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಉಸಿರಾಟದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು
ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರಬಹುದು.
ಆದರೆ ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಉಗುರುಗಳ ಆಕಾರ ಬದಲಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಹೃದಯ ಕಾಯಿಲೆಯೇ ಕಾರಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಉಗುರುಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ ವೈದ್ಯರಿಂದ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸೂಕ್ತ.
4. ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಹಳದಿ ಅಥವಾ ಮೇಣದಂತಹ ಗಂಟುಗಳು
ಕಣ್ಣುರೆಪ್ಪೆಗಳ ಸುತ್ತಲೂ, ಅಂಗೈಯ ಮಡಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕಾಲುಗಳ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ಅಥವಾ ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣದ ಮೇಣದಂತಹ ಗಂಟುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾಲ್ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಸೂಚನೆಯಾಗಿರಬಹುದು.
ಇಂತಹ ಚರ್ಮದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು xanthomas ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾಲ್ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಇತಿಹಾಸವಿರುವವರಲ್ಲಿ ಇವು ಕಂಡುಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಇಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ:
- ಲಿಪಿಡ್ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
- ರಕ್ತದೊತ್ತಡವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
- ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿ.
- ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯಿರಿ.
5. ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಊತ
ಪಾದಗಳು, ಕಣಕಾಲುಗಳು ಅಥವಾ ಕಾಲಿನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಊತ ಕಂಡುಬಂದರೆ ದೇಹದಲ್ಲಿ ದ್ರವ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಹೃದಯದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರಬಹುದು.
ಹೃದಯವು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ರಕ್ತವನ್ನು ಪಂಪ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಾಗ ದೇಹದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ದ್ರವ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಕಾಲುಗಳ ಊತಕ್ಕೆ ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ಸಮಸ್ಯೆ, ಯಕೃತ್ತಿನ ಕಾಯಿಲೆ, ಔಷಧಿಗಳ ಪರಿಣಾಮ ಅಥವಾ ದೀರ್ಘಕಾಲ ನಿಂತಿರುವುದೂ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
ಊತದ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಳಗಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳಿದ್ದರೆ ತಕ್ಷಣ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ:
- ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ
- ಮಲಗಿದಾಗ ಉಸಿರಾಟ ಕಷ್ಟವಾಗುವುದು
- ಎದೆನೋವು
- ಅತಿಯಾದ ದೌರ್ಬಲ್ಯ
- ಹೃದಯ ಬಡಿತ ಅಸಹಜವಾಗುವುದು
- ತೂಕ ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು
ಹೃದಯಾಘಾತದ ತುರ್ತು ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳು
ಕೆಳಗಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬೇಡಿ:
- ಎದೆ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡ, ಬಿಗಿತ ಅಥವಾ ನೋವು
- ನೋವು ಕೈ, ಬೆನ್ನು, ಕುತ್ತಿಗೆ, ದವಡೆ ಅಥವಾ ಭುಜಕ್ಕೆ ಹರಡುವುದು
- ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ
- ತಣ್ಣನೆಯ ಬೆವರು
- ತಲೆಸುತ್ತು ಅಥವಾ ಮೂರ್ಛೆ
- ವಾಕರಿಕೆ ಅಥವಾ ವಾಂತಿ
- ಅಸಾಮಾನ್ಯ ದೌರ್ಬಲ್ಯ
ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕೆಲವು ನಿಮಿಷಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಅಥವಾ ಮರುಕಳಿಸಿದರೆ ತಕ್ಷಣ ತುರ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ಪಡೆಯಬೇಕು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ 112 ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಬಹುದು.
ಹೃದಯದ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಪಾಡಲು ಸರಳ ಕ್ರಮಗಳು
- ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಕ್ಕರೆ ಸೇವನೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ.
- ತರಕಾರಿಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು, ಧಾನ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ನಾರುಯುಕ್ತ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿ.
- ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ನಿಯಮಿತ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡಿ.
- ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಿ.
- ಮದ್ಯಪಾನವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ ಅಥವಾ ಮಿತಿಗೊಳಿಸಿ.
- ರಕ್ತದೊತ್ತಡ, ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾಲ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
- ಸಾಕಷ್ಟು ನಿದ್ರೆ ಮಾಡಿ.
- ಒತ್ತಡ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಧ್ಯಾನ, ಯೋಗ ಅಥವಾ ಉಸಿರಾಟದ ವ್ಯಾಯಾಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ.
ಕೊನೆ ಮಾತು
ಕೈಬೆರಳುಗಳಲ್ಲಿ ನೋವಿನ ಗಂಟುಗಳು, ಉಗುರುಗಳ ಆಕಾರ ಬದಲಾವಣೆ, ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಮೇಣದಂತಹ ಗಂಟುಗಳು ಅಥವಾ ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಊತ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಅದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವೆಂದು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು. ಇವು ಹೃದಯ ಕಾಯಿಲೆಯ ನೇರ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿರಬಹುದು.
ಹೃದಯದ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಆರೋಗ್ಯಕರ ಜೀವನಶೈಲಿ ಅನುಸರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳಿದ್ದಾಗ ತಕ್ಷಣ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ.
ಈ ಲೇಖನವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆರೋಗ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ. ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇತರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಲೂ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಎದೆನೋವು, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ ಅಥವಾ ಹೃದಯಾಘಾತದ ಅನುಮಾನವಿದ್ದರೆ ತಕ್ಷಣ ತುರ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ಪಡೆಯಿರಿ. ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಿಲ್ಲದೆ ಯಾವುದೇ ಔಷಧಿ ಆರಂಭಿಸಬೇಡಿ ಅಥವಾ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಡಿ.
